Soorten bakstenen: welke past bij jouw gevel?
Er zijn veel soorten bakstenen, met elk hun eigen uitstraling, formaat en toepassing. Daardoor kan het lastig zijn te bepalen welke steen past bij jouw gevel, aanbouw, tuinmuur of renovatieproject. De ene baksteen heeft een strakke vorm, terwijl de andere juist een ruwer en levendiger oppervlak heeft. Daarnaast hebben de kleur, voeg, formaat en metselverband ook invloed op de uitstraling van je gevel. In dit kennisbankartikel beginnen we bij de basis: welke soorten bakstenen zijn er, wat is het verschil en waar let je op bij het kiezen van de juiste steen voor jouw project.
Welke soorten bakstenen zijn er?
Er zijn verschillende soorten bakstenen. Ze verschillen vooral in productiemethode, waarvoor je ze gebruikt, welk formaat ze hebben en welke kleur of uitstraling ze hebben. De belangrijkste soorten voor gevels zijn handvormstenen, vormbakstenen, wasserstrich stenen en strengpersstenen. Voor minder zichtbare toepassingen worden vaak vuilwerk metselstenen gebruikt.
Een baksteen is een gebakken steen van klei die wordt gebruikt voor metselwerk. De keuze voor een soort baksteen hangt vooral af van de gewenste uitstraling van de woning, maar ook van de toepassing, het formaat en de manier waarop de steen is geproduceerd.
Soort baksteen | Uitstraling | Geschikt voor |
|---|---|---|
Ruw, levendig en ambachtelijk | Landelijke gevels, renovatie, jaren 30-stijl | |
Natuurlijk, maar iets regelmatiger | Nieuwbouw, verbouw en tijdloze gevels | |
Rustig, genuanceerd en licht gestructureerd | Moderne en tijdloze gevels | |
Strak, maatvast en regelmatig | Moderne en tijdloze gevels | |
Functioneel, minder gericht op uitstraling | Niet-zichtbaar metselwerk |
Soorten bakstenen op basis van productiewijze
De productiewijze heeft veel invloed op hoe een baksteen eruitziet. Het gaat dan vooral om de manier waarop de klei wordt gevormd voordat de steen wordt gedroogd en gebakken. Daardoor verschillen gevelstenen in structuur, maatvastheid, ruwheid en kleurnuance. Een handvormsteen oogt bijvoorbeeld vaak levendiger en onregelmatiger, terwijl een strengperssteen juist strakker en vormvaster is.
Handvorm bakstenen
Handvorm metselstenen worden gemaakt door klei in een vorm te brengen, waardoor elke steen kleine onregelmatigheden krijgt. De steen oogt daarom wat ruwer. Vroeger gebeurde dit met de hand; tegenwoordig gebeurt dit meestal machinaal, maar met behoud van de ambachtelijke uitstraling.
Je herkent handvorm metselstenen aan hun ruwe, levendige oppervlak en subtiele verschillen per steen. Daardoor passen ze goed bij landelijke woningen, jaren 30-stijl, renovatieprojecten en gevels waarbij je een warme of klassieke uitstraling wilt.
Vormbak metselstenen
Vormbak bakstenen worden gevormd in een bak of mal. Deze soort steen krijgt zijn vorm door de klei in vormbakken te persen. Hierdoor ontstaat een soort baksteen die regelmatiger is dan een handvormsteen, maar nog steeds een natuurlijke structuur kan hebben. Qua uitstraling zitten ze tussen strak en ambachtelijk in.
Dit type baksteen is geschikt wanneer je een verzorgde gevel wilt, zonder dat het metselwerk te strak of vlak wordt. Vormbakstenen komen veel voor bij nieuwbouw en renovaties.
Wasserstrich bakstenen
Wasserstrich gevelstenen worden ook in een vorm gemaakt, maar hierbij wordt water gebruikt om de steen makkelijker uit de mal te halen. Door het water krijgt het oppervlak een zachte, genuanceerde structuur.
Wasserstrich stenen zijn geschikt voor gevels waarbij je een rustig maar niet volledig egaal beeld wilt. Ze worden vaak toegepast bij moderne woningen, maar kunnen ook goed werken bij een tijdloze gevel.
Strengpers bakstenen
Strengpers gevelstenen worden gemaakt door klei als een lange streng door een vormopening te persen. Daarna wordt deze streng op maat gesneden tot losse stenen. Door deze productiemethode zijn de stenen strak, maatvast en regelmatig van vorm.
Deze soort baksteen past goed bij moderne gevels, strakke architectuur en metselwerk waarbij maatvastheid belangrijk is. Door de rustige vorm komt ook het metselverband duidelijk naar voren.
Vuilwerk metselstenen
Vuilwerk metselstenen zijn metselstenen waarbij de uitstraling minder belangrijk is. Ze worden wel gevormd, gedroogd en gebakken, maar zijn bedoeld voor metselwerk dat later niet zichtbaar blijft.
Je gebruikt vuilwerkstenen bijvoorbeeld voor binnenmuren, achterliggende constructies of delen die worden afgewerkt met stucwerk, gevelbekleding of een andere afwerking. Voor vuilwerk draait het dus vooral op de praktische toepassing, niet om kleur of oppervlak.
Soorten bakstenen op basis van formaat
Naast het type steen speelt het formaat ook een grote rol in het gevelbeeld. Er zijn verschillende afmetingen metselstenen te koop. Een lang en smal formaat geeft bijvoorbeeld een ander effect dan een klassieke steenmaat. Ook de verhouding tussen steen en voeg verandert mee. Daardoor beïnvloedt het formaat niet alleen de uitstraling, maar ook hoe rustig, strak of horizontaal het metselwerk oogt.
Formaat baksteen | Gangbare afmeting metselsteen | Uitstraling |
|---|---|---|
Ca. 210 x 100 x 50 mm | Veelgebruikt formaat voor gevelmetselwerk. Geeft een herkenbaar, klassiek gevelbeeld. | |
Ca. 210 x 100 x 65 mm | Hoger dan waalformaat. Hierdoor ontstaat een rustiger gevelbeeld met minder lagen metselwerk. | |
Ca. 240 x 97 x 40 mm | Lang en relatief laag formaat. Geschikt voor een slanker en horizontaler gevelbeeld. | |
Ca. 190 x 90 x 50 mm | Compact formaat dat vaak wordt gekozen wanneer dit past bij ontwerp of bestaand metselwerk. | |
Ca. 210 x 65 x 50 mm | Slanker dan traditioneel waalformaat. Wordt vaak gebruikt wanneer een smallere gevelsteen gewenst is. Extra duurzame gevelsteen. | |
Ca 210 x 100 x 50 of afwijkend per collectie | Breder gevelbeeld, afhankelijk van de gekozen steen en collectie. Controleer altijd de productspecificatie. |
Let op bij renovatiewerk
Bij renovatie is het formaat extra belangrijk. Wil je aansluiten op bestaand metselwerk? Meet dan niet alleen de steen, maar ook de voeg mee. De totale lagenmaat bepaalt of nieuw en bestaand metselwerk netjes op elkaar aansluiten.
De lagenmaat van metselwerk is de dikte van 1 steen plus 1 horizontale voeg. Stenen kunnen bij het bakken ongelijkmatig krimpen. Leg daarom altijd 10 stenen op hun kant naast elkaar en bereken de gemiddelde dikte van 10 stenen en 10 voegen en schrijf de maat af op een lat.
Soorten bakstenen op basis van kleuren
De kleur van bakstenen bepaalt voor een groot deel de uitstraling van je woning. Rode en roodbruine gevelstenen geven vaak een klassieke uitstraling. Zwart, antraciet en grijs zijn bakstenen kleuren die worden vaak gebruikt bij moderne gevels. Gele en witte bakstenen zorgen juist voor een lichtere gevel. Bruine metselstenen zie je ook regelmatig.
Veel gekozen kleuren zijn:
- Rode metselstenen: geschikt voor klassieke, landelijke en tijdloze gevels.
- Zwarte metselstenen: vaak toegepast bij moderne of contrastrijke gevels.
- Metselstenen antraciet: donker, maar vaak iets zachter dan volledig zwart.
- Metselstenen geel: geschikt voor lichte gevels of renovaties waar geel metselwerk aanwezig is.
- Witte baksteen: voor een frisse, lichte geveluitstraling.
Let bij kleur niet alleen op de metselsteen zelf. De voegkleur beïnvloedt het eindresultaat sterk. Een lichte voeg laat losse stenen meer opvallen, terwijl een donkere voeg het gevelvlak rustiger kan maken.
Voorbeeld van een woning met lichte voeg en donkere voeg
Welke soorten bakstenen passen bij welke gevel?
Welke baksteen geschikt is, hangt af van de stijl van je woning, de toepassing en het gewenste gevelbeeld. Er is niet één juiste keuze voor elke situatie. Je kunt eventueel onderstaande richtlijn aanhouden.
- Kies handvorm bakstenen als je een levendige, ambachtelijke gevel wilt. Dit past goed bij landelijke woningen en klassieke gevels.
- Kies vormbak bakstenen als je een natuurlijke uitstraling zoekt, maar met meer regelmaat dan handvorm. Dit is een veilige keuze voor veel nieuwbouw- en verbouwprojecten.
- Kies wasserstrich bakstenen als je een subtiel genuanceerde gevel wilt. Ze passen goed bij moderne en tijdloze ontwerpen.
- Kies strengpers bakstenen als je een strakke, maatvaste gevel wilt. Dit type werkt goed bij moderne woningen en rechte gevelvlakken.
- Kies vuilwerk metselstenen als het metselwerk niet zichtbaar blijft. Dan is uitstraling minder belangrijk dan toepassing en verwerking.
Project referentie
Bekijk het renovatieproject waar we rode, handvorm metselstenen voor een bedrijfspand leverden om een moderne look te realiseren!
Welke merken gevelstenen leveren wij?
Bij Sleiderink vind je verschillende merken en collecties met elk hun eigen kleurbeelden, structuren en formaten. Bekende merken binnen het assortiment zijn:
- Wienerberger gevelstenen
- Vandersanden gevelstenen
- Rodruza metselstenen
- De Rijswaard baksteen
- Nelissen bakstenen
- Caprice baksteen
- Eurosteen
- Huismerk metselstenen
Kijk bij merken vooral naar kleur, textuur, formaat en beschikbaarheid binnen de gewenste stijl. Bij renovatie is het verstandig om een steen te kiezen die zo goed mogelijk aansluit op het bestaande metselwerk.
Veelgemaakte fouten bij het kiezen van bakstenen
Een veelgemaakte fout is alleen naar de kleur van de baksteen kijken. De structuur, voegkleur en het formaat hebben net zoveel invloed op het eindresultaat.
Ook wordt het verschil tussen gevelstenen en vuilwerkstenen soms onderschat. Een vuilwerksteen is niet bedoeld als zichtsteen. Gebruik deze dus alleen op plekken waar het metselwerk later wordt afgewerkt.
Bij renovatie gaat het regelmatig mis met de maatvoering. Een steen die ongeveer dezelfde kleur heeft, kan alsnog afwijken door een ander formaat of een andere lagenmaat.
Tot slot is het verstandig om bakstenen altijd in samenhang met de rest van de gevel te bekijken. Kozijnen, dakpannen, raamdorpels en voegkleur bepalen samen het totaalbeeld.
Heb je nog vragen?
Bij Sleiderink vind je veel verschillende soorten metselstenen. Heb je advies nodig of wil je weten welke soort bakstenen het beste past bij jouw project? Neem dan contact op met onze productspecialisten. Wij helpen je graag.
