Dakpannen vastzetten: wanneer nodig en hoe doe je dat?
Losliggende of onjuist bevestigde dakpannen kunnen bij wind verschuiven of van het dak waaien. Dit zorgt voor schade aan het dak en kan gevaarlijke situaties opleveren. Vooral bij oudere daken of na een storm is controle en verankering belangrijk. In veel situaties is het vastzetten van dakpannen zelfs verplicht volgens het Bouwbesluit. In dit kennisbankartikel lees je daarom wanneer en hoe je dakpannen verankert.
Waarom moet je dakpannen vastzetten?
Dakpannen vastzetten is nodig om te voorkomen dat dakpannen verschuiven of van het dak waaien bij windbelasting. Vooral bij dakranden, hoeken en de nok is de belasting het grootst. Hier kan onderdruk ontstaan, waardoor dakpannen omhoog worden getrokken.
Losse dakpannen kunnen schade veroorzaken aan het dak en de onderliggende constructie, zoals de panlatten of de folie onder het dak. Dit kan leiden tot lekkages, wat op zijn beurt weer kan leiden tot waterschade en schimmelvorming in huis. Daarnaast kunnen vallende dakpannen gevaarlijke situaties veroorzaken rondom de woning.
Wanneer moet je dakpannen vastzetten?
In de meeste situaties is het verankeren van dakpannen verplicht. Deze verplichting komt voort uit het Bouwbesluit en de bijbehorende normen (NEN 6707 en NPR 6708) voor windbelasting. Op basis daarvan wordt bepaald hoeveel verankering nodig is en op welke plekken op het dak.
Afhankelijk van de situatie kies je voor:
- Geen extra verankering (alleen in uitzonderlijke situaties)
- Dambordverankering van dakpannen
- Volledige verankering
- Volledige verankering in combinatie met schroeven
Het uitgangspunt is simpel: hoe hoger de windbelasting, hoe meer bevestiging nodig is.
Windgebied: wat betekent dit voor je dak?
In Nederland wordt bij het verankeren van dakpannen rekening gehouden met verschillende windgebieden. Deze gebieden geven aan hoeveel windbelasting een dak gemiddeld te verduren krijgt.
Globaal geldt:
- Kustgebieden: hoogste windbelasting
- Open gebieden: verhoogde belasting
- Stedelijke gebieden / binnenland: lagere belasting
Hoe zwaarder het windgebied, hoe groter de krachten op het dak. Dit heeft direct invloed op hoeveel dakpannen je moet vastzetten en welke verankering nodig is.
In de praktijk betekent dit:
- In rustige gebieden is vaak minder verankering nodig
- In kust- en open gebieden moet je vaker of volledig verankeren.
Het windgebied wordt meegenomen in de verankeringsberekening en bepaalt samen met de dakhoogte en dakpositie hoeveel panhaken je nodig hebt.
Soort verankering | Aandachtspunten | |
|---|---|---|
Windgebied 1 | Volledige verankering | |
Windgebied 2 | Dambordmethode | Randen, hoeken, rondom ramen en dakkapellen en de nok wordt meestal volledig verankerd |
Windgebied 3 | Meestal alleen buitenste twee rijen | Tegenwoordig wordt in Nederland eigenlijk altijd de dambordmethode geadviseerd |
Hoe dakpannen vastzetten werkt
Welke methode je gebruikt om dakpannen vast te zetten, hangt af van meerdere factoren. Er is geen standaardoplossing die voor elk dak werkt. Welke bevestiging je gebruikt, hangt onder andere af van:
- de ligging van het gebouw (windgebied)
- de hoogte van het dak
- het type dakpan
- de positie op het dak (hoek, rand of midden)
Je kiest dus niet zelf een willekeurige oplossing. Je volgt altijd de richtlijnen van de fabrikant of het legplan.
Aan de basis van deze keuze ligt een verankeringsberekening. Deze berekening bepaalt hoeveel dakpannen je moet vastzetten en op welke plekken op het dak. Dit wordt bij nieuwbouw of grotere renovaties verplicht gesteld om te voldoen aan de geldende bouwregels. Deze berekening wordt gedaan door de fabrikant, leverancier of constructeur en vertaald naar praktische richtlijnen, zoals een legplan of verankeringspatroon.
Welke panhaak heb je nodig?
De juiste panhaak hangt af van het type dakpan en de manier waarop deze aansluit. Niet elke haak past op elke dakpan.
Meest gebruikte dakpanhaken | |
|---|---|
Enkele tikpanhaken | Dubbele tikpanhaken |
Geschikt voor de meeste dakpannen met een overlappende zijsluiting. | Wordt toegepast bij hogere windbelasting of wanneer extra verankering nodig is. |
|
|
Klikpanhaken | Twintikkers |
Wordt om de panlat geklemd en is handig wanneer je vooraf wilt werken of minder wilt hameren. | Voor dakpannen zonder overlappende zijsluiting |
|
|
De juiste dakpanhaak wordt altijd bepaald door het type dakpan en het legplan, niet door persoonlijke voorkeur.
Bekijk ons assortiment dakpanhaken voor de verschillende typen en toepassingen
Dakpannen vastzetten met schroeven
In situaties met hogere windbelasting worden dakpannen extra bevestigd met schroeven. Dit gebeurt meestal alleen wanneer dit is voorgeschreven in het legplan of bij specifieke dakpannen.
Stap voor stap: dakpannen vastzetten
Hieronder leggen we exact uit hoe je dakpannen kunt verankeren. Dit is een algemene richtlijn.
Stap 1
Bepaal het verankeringspatroon
Controleer het legplan of de richtlijnen van de fabrikant. Hierin staat hoeveel dakpannen je moet vastzetten en op welke plekken. Hoeveel panhaken je per m² nodig hebt, is afhankelijk van wat de verankeringsberekening. Bij een dambordverankering heb je minder panhaken per m² nodig, dan bij volledige verankering.
Stap 2
Controleer dakpannen en panlatten
Bij nieuwbouw kun je het vastzetten van dakpannen direct meenemen in de opbouw van het dak. Je houdt dan ook rekening met de juiste bevestigingsverdeling. Bij renovatie is het belangrijk om eerst te controleren:
- Zijn de bestaande panlatten nog sterk genoeg?
- Zitten er al panhaken en verkeren die in goede staat?
- Zijn er dakpannen losgeraakt na storm?
Vervang beschadigde pannen of slechte panlatten voordat je begint met vastzetten.
Stap 3
Begin onderaan het dak
Start bij de onderste rij dakpannen en werk van onder naar boven. Zo blijven de overlappen correct.
Meer over het leggen van dakpannen lees je in ons kennisbankartikel!
Stap 4
Bevestig de dakpannen volgens het patroon
Zet de dakpannen vast volgens het voorgeschreven patroon. Gebruik de juiste panhaken en zorg dat de pan niet kan optillen. In onderstaande video’s zie je hoe je de verschillende soorten panhaken bevestigt.
Enkele tikpanhaken
Dubbele tikpanhaken
Klikpanhaken
Twintikkers
Stap 5
Extra aandacht voor randen en hoeken
Bij dakranden, dakkapellen, hoeken en de nok is de windbelasting het hoogst. Hier moet je vaak meer dakpannen vastzetten dan in het midden van het dak. Volledige verankering is hier heel belangrijk.
Stap 6
Controleer het resultaat
Controleer of alle bevestigde dakpannen goed vastzitten en niet kunnen verschuiven.
Hoe zet je nokvorsten vast?
Nokpannen worden anders bevestigd dan reguliere dakpannen. Waar je bij standaard dakpannen werkt met dakpanhaken of schroeven, draait het bij de nok om afdichting en bevestiging. Dit vraagt om een andere aanpak.
In de praktijk gebeurt nokvorsten vastzetten op twee manieren:
- Met mortel of flexibele mortel: Nokpannen worden vaak vastgezet met mortel of een flexibele variant zoals Flexim dakmortel. Dit zorgt voor een goede afdichting en voorkomt dat water en wind onder de nok kan komen.
- Met mechanische bevestiging: Daarnaast worden nokpannen meestal mechanisch vastgezet, bijvoorbeeld met vorstbeugels. Dit voorkomt dat ze loskomen bij wind.
Vaak wordt een combinatie toegepast van mortel én mechanische bevestiging bij het vastzetten van nokpannen. Net als bij dakpannen geldt dat je werkt volgens de voorschriften van de fabrikant of het legplan.
Veelgemaakte fouten
Een van de meest voorkomende fouten is helemaal geen dakpannen vastzetten, terwijl de ligging dat wel vereist. Andere fouten zijn:
- Alleen de bovenste rij vastzetten
- Verkeerde panhaken gebruiken
- Oude of beschadigde panlatten hergebruiken
- Dakpannen te strak vastzetten. Hierdoor ontstaan er spanningen in de pan, waardoor scheuren kunnen ontstaan.
Deze veelgemaakte fouten zorgen vaak voor losliggende dakpannen, lekkages en schade bij storm.
Deze kennisbankartikelen vind je misschien ook interessant
Dakpannen en bevestigingsmateriaal koop je bij Sleiderink!
Bij Sleiderink vind je een breed assortiment dakpannen, bevestigingsmateriaal en toebehoren voor het verankeren van je dak. Leg je een nieuw dak of wil je extra zekerheid bij renovatie? Dan kun je makkelijk de juiste producten bij ons bestellen en gericht advies van ons inwinnen. Neem vandaag nog contact met ons op!
