Wat is multiplex?
Wil je weten wat multiplex is en waarvoor je het kunt gebruiken? Dan zit je bij ons goed! Multiplex is een veelzijdig plaatmateriaal voor onder meer meubels, betimmeringen, wanden en verschillende bouw- en interieurklussen. Welke plaat geschikt is, hangt af van de houtsoort, verlijming, dikte, afwerking en omstandigheden waarin je het materiaal gebruikt.
In dit kennisbankartikel lees je hoe multiplex wordt gemaakt, welke soorten er bestaan en waarop je let bij gebruik binnen, buiten of in een vochtige ruimte.
Wat is multiplex hout en hoe herken je het?
Multiplex is een veelgebruikt plaatmateriaal dat bestaat uit meerdere dunne lagen houtfineer die kruislings op elkaar zijn verlijmd. Door de vezelrichting van de lagen steeds te draaien, ontstaat een relatief sterke en vormstabiele plaat.
Fineer is een dunne laag hout die uit een stam wordt gesneden of geschild. Bij multiplex worden meestal een oneven aantal fineerlagen op elkaar gelijmd. Door de kruislings verlijmde opbouw reageert de plaat minder sterk op veranderingen in temperatuur en luchtvochtigheid dan een massief houten plank van vergelijkbare afmetingen.
Je herkent multiplex vooral aan de zijkanten van de plaat. Daar zijn de afzonderlijke houtlagen duidelijk zichtbaar. Het oppervlak is afhankelijk van de gekozen houtsoort en kwaliteit glad, natuurlijk of al voorzien van een grondlaag.
Multiplex is verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen. Niet iedere multiplexplaat heeft daarom dezelfde sterkte, uitstraling of geschiktheid voor vochtige omstandigheden. Controleer bij je keuze altijd de productomschrijving en technische eigenschappen van de specifieke plaat.
Wat is het verschil met andere plaatmaterialen?
Multiplex is een van de verschillende soorten plaatmateriaal. Andere bekende materialen zijn underlayment, betonplex, OSB, MDF en spaanplaat. Ze hebben ieder een andere opbouw en zijn daardoor geschikt voor andere toepassingen.
Wat is het verschil tussen multiplex en underlayment?
Underlayment is net als multiplex opgebouwd uit kruislings verlijmde houtlagen. Het verschil zit vooral in de plaatkwaliteit, de gebruikte houtsoorten en de beoogde toepassing.
Underlayment wordt veel gebruikt als constructieve ondervloer, dakbeschot of wandplaat. Het oppervlak heeft meestal een grovere houtstructuur en is doorgaans minder gericht op zichtbaar of fijn afgewerkt werk. Multiplex is in meer kwaliteiten en afwerkingen verkrijgbaar en wordt daardoor ook vaak gebruikt voor meubels, deuren en nette betimmeringen.
Multiplex is niet per definitie ongeschikt voor vloeren, maar je moet wel controleren of de gekozen plaat en dikte geschikt zijn voor de constructie, ondersteuning en belasting. Voor een gangbare ondervloer is underlayment meestal de praktischere en voordeligere keuze.
Lees meer over het verschil tussen multiplex en underlayment
Wat is het verschil tussen multiplex en betonplex?
Betonplex is in de basis een multiplexplaat met een harde, gladde kunstharscoating. Die beschermende toplaag maakt het materiaal geschikt voor toepassingen waarbij een slijtvast en eenvoudig te reinigen oppervlak nodig is.
Betonplex wordt onder meer toegepast bij betonbekistingen, aanhangers, werkvloeren en andere functionele constructies. Gewoon multiplex heeft deze gesloten coating niet en is daardoor eenvoudiger te schilderen, lijmen of transparant af te werken.
De coating van betonplex maakt de plaat niet volledig ongevoelig voor vocht. Vooral gezaagde randen, boorgaten en beschadigingen moeten zorgvuldig worden beschermd.
Lees meer over het verschil tussen multiplex en betonplex
Wat is het verschil tussen multiplex en OSB?
OSB bestaat uit grote houtschilfers die in verschillende richtingen zijn georiënteerd en tot platen worden geperst. Multiplex bestaat uit doorlopende lagen houtfineer.
Door de verschillende opbouw hebben beide materialen andere eigenschappen. Multiplex heeft doorgaans een gladder oppervlak en is vaak geschikter voor zichtbaar werk, meubels en fijnere verbindingen. OSB wordt veel toegepast bij wanden, vloeren, daken en andere constructies waarbij de grove uitstraling geen bezwaar is.
Het is te algemeen om te stellen dat multiplex altijd sterker is dan OSB. De daadwerkelijke sterkte hangt af van onder meer de plaatsoort, kwaliteitsklasse, dikte, overspanning, vezelrichting en belasting. Baseer de keuze daarom op de technische eigenschappen van het specifieke product en de complete constructie.
Wat is het verschil tussen triplex en multiplex?
De termen triplex en multiplex verwijzen beide naar platen van kruislings verlijmde houtfineren. Traditioneel wordt een plaat met drie lagen triplex genoemd. Bij multiplex bestaat de plaat doorgaans uit vijf of meer lagen.
In de praktijk wordt de naam multiplex ook als algemene benaming voor dit type gelaagd plaatmateriaal gebruikt. Het aantal lagen alleen bepaalt niet hoe sterk of duurzaam een plaat is. Ook de houtsoort, fineerdikte, fineerkwaliteit, verlijming en totale plaatdikte spelen een rol.
Wat zijn de eigenschappen van multiplex?
De belangrijkste eigenschappen op een rij:
- Vormvast en stabiel: de kruislings verlijmde fineerlagen beperken het werken van het hout, waardoor de plaat relatief vlak blijft bij wisselende temperatuur en luchtvochtigheid.
- Sterk en goed te verbinden: de gelaagde opbouw zorgt voor goede schroef- en lijmverbindingen, al is voorboren bij de randen soms nodig om splijten te voorkomen.
- Goed te bewerken: multiplex is doorgaans eenvoudig te zagen, boren en frezen. Voor nette resultaten gebruik je een scherp, fijngetand zaagblad en ondersteun je de plaat goed tijdens het zagen.
- Verschillende zichtkwaliteiten: sommige platen zijn bedoeld voor constructief of uit het zicht werk, terwijl andere een nette dekfineer hebben die geschikt is voor schilderwerk of blanke afwerking.
- Breed inzetbaar, maar afhankelijk van uitvoering: de geschiktheid voor een toepassing hangt sterk af van de houtsoort, afwerking en kwaliteit van de plaat.
- Duurzaamheid varieert per type: multiplex kan lang meegaan, maar levensduur en milieubelasting verschillen per houtsoort, herkomst, verlijming en onderhoud. “Duurzaam” is daarom geen vaste eigenschap van alle platen.
Waar gebruik je multiplex voor?
Multiplex is geschikt voor een breed scala aan toepassingen. Het wordt voornamelijk gebruikt als plaatmateriaal voor wanden en daken. Dit plaatmateriaal wordt echter ook toegepast bij interieurtoepassingen zoals wandbekleding en deurpanelen. Het wordt niet gebruikt als constructieplaat, want multiplex heeft geen constructieve eigenschappen.
Welke soorten multiplex zijn er?
Binnen deze plaatsoort heb je verschillende houtsoorten. We bieden:
Deze soorten hebben elk hun eigen eigenschappen. Vanwege deze eigenschappen verschilt ook de toepassing van elk soort multiplex. Wij hebben dit in een overzichtelijke tabel gezet in onderstaand kennisbankartikel. Zo bestel je eenvoudig de juiste plaat voor jouw project!
Waaruit bestaat ons assortiment?
Bij ons koop je multiplex platen voor elk project! Je bestelt deze platen zowel voor binnen als voor buiten. Daarnaast maken we onderscheid tussen gegronde én ongegronde platen. Bestel gegrond multiplex als je de platen direct wilt afwerken in een door jou gewenste kleur. Dit bespaart je tijd, waardoor je eerder klaar ben met je project. Koop ongegronde platen als het niet noodzakelijk is om de platen af te werken. Twijfel je over de juiste plaat voor jouw project? Gebruik dan onze keuzehulp!
Bestel direct uit ons assortiment multiplex!
Kun je multiplex buiten gebruiken?
De meeste multiplex platen kun je niet buiten gebruiken. De houtsoort die het meest verkocht wordt voor buiten én het meest veelzijdig is, is Okoumé. Okoumé is namelijk te bestellen in veel verschillende maten en diktes. Deze platen zijn watervast verlijmd. Hierdoor kun je ze ook gebruiken in vochtige ruimtes zoals een badkamer of keuken.
Daarnaast wordt Okoumé ook veel gebruikt aan de gevel of als boeideel. Het is op vochtige plekken wél belangrijk om het plaatmateriaal goed te behandelen en volgens de voorschriften aan te brengen. Hiervoor gebruik je onder andere een randsealer.
Hoe werk je multiplex af?
De juiste afwerking hangt af van de toepassing en het gewenste uiterlijk. Voor een transparante afwerking schuur je het oppervlak en de zichtbare randen zorgvuldig. Daarna kun je een geschikte transparante lak of olie aanbrengen. Test het afwerkproduct bij voorkeur eerst op een reststuk, omdat houtsoorten verschillend kunnen verkleuren.
Wil je multiplex dekkend schilderen, gebruik dan een passend grond- en afwerksysteem. Rond scherpe randen licht af voordat je gaat schilderen. Op een licht afgeronde rand kan de verf een gelijkmatigere laag vormen dan op een scherpe hoek.
Gegrond multiplex heeft al een fabrieksmatig aangebrachte basislaag, maar moet meestal nog worden gecontroleerd, licht geschuurd en afgelakt. Behandel ook bij een gegronde plaat alle zaagsneden, boorgaten en beschadigingen opnieuw.
Voor buitenwerk moet je alle zijden en randen behandelen volgens de voorschriften van de plaat- en verffabrikant. Werk zorgvuldig rondom schroeven en andere bevestigingspunten en voorkom dat bevestigingsmiddelen het oppervlak beschadigen. Plan daarnaast regelmatig onderhoud in, zodat beschadigingen of scheurtjes in de afwerklaag tijdig worden hersteld.
Multiplex koop je bij Sleiderink!
Bij ons vind je een uitgebreid assortiment, geschikt voor binnen- en buitentoepassingen. Bestel direct via onze webshop en profiteer van hoge kwaliteit en snelle levering! Wij staan klaar om je te helpen bij het maken van de juiste keuze en bieden deskundig advies.
